ރާޢޫތު
ތަޢާރަފު
ރާޢޫތު އަކީ މުއާބުއޭ ކިއުނު ރަށުގެ ރަށްވެއްސެކެވެ. އޭނާގެ ކައިވެނި ނުޢުމީގެ ފިރިހެން ދަރިފުޅަކާ ކުރެވުނެވެ. ނުޢުމީ އަކީ އޭނާގެ ފިރިމީހާއާއި ދެފިރިހެން ދަރިންނާއި އެކު ޔަހޫޛާ ކަރައިން މުއާބު އަށް އައި އަންހެނެކެވެ. ނުޢުމީގެ ފިރިމީހާ އާއި ދެފިރިހެންދަރިން ދުނިޔެއިން ވަކިވެ ދިއުމުން ނުޢުމީ ގަސްތު ކުރީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ރަށް ކަމުގައިވާ ޔަހޫޛާ ކަރައަށް އެނބުރި ދިއުމަށެވެ. ނަމަވެސް ނުޢުމީ އާއި އޭނާގެ އާއިލާ އަޅުކަން ކުރާ ހަމަ އެކަނި ކަލާނގެ ކަމުގައިވީ މާތްރަސްކަލާނގެއަށް އީމާންވެ އެކަލާނގެ އަށް ކިޔަމަން ވުމަށް މިހާރު ރާޢޫތު ވެސް ވަނީ ދަސްކޮށްފައެވެ. އަދި ރާޢޫތު އޭނާގެ މައިދައިތަ ނުޢުމީ ދެކެ ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ލޯބި ވެއެވެ. ރާޢޫތު އާއި ނުޢުމީ ޔަހޫޛާ ކަރައަށް ދިޔަތާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ރާޢޫތު ބޫޢަޒު އާއި ބައްދަލު ވިއެވެ. އެދެމީހުން ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅި އަދި ކައިވެނި ކުރެވުނެވެ. އެދެމީހުންގެ ފިރިހެން ދަރިކަލުންވީ ދާއޫދުގެފާނުގެ ކާފާފުޅު ކަމުގައެވެ. ދާއޫދުގެފާނަކީ އިސްރާއީލުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ރަސްކަލެއް ކަމުގައި ވިއެވެ.
1
ރާޢޫތު ނުޢުމީއަށް ވަފާތެރިވި
1‏ އިސްރާއީލުގައި ރަސްކަލުން ނެތި ފަނޑިޔާރުންގެ އަތްމަތީގައި ހުރިހާ ބާރެއް އޮތް ދުވަސްވަރު އެރަށަށް ވަރަށް ބޮޑު ތަދަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. އަދި ހަމަ އެދުވަސްވަރު އިސްރާއީލްގެ ބޮޑު ސަހަރެއްކަމުގައިވާ ޔަހޫޛާގެ ބައިތުލަޙަމްގައި އުޅުނު މީހަކު މިތަދުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ އަންހެނުންނާއި ދެފިރިހެން ދަރިން ގޮވައިގެން މުއާބުއޭ ކިޔުނު ރަށަށް ބަދަލު ވިއެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ އަލީމާލިކު އެވެ. އަންހެނުންނަކީ ނުޢުމީއެވެ. އޭނާގެ ދެ ދަރިންނަކީ މަޙުލޫންއާއި ކިލްޔޫން އެވެ. އެމީހުންނަކީ ޔަހޫޛާގެ ބައިތުލަޙަމްގައި އުޅުނު އަފްރާތީންގެ އައުލާދުގެ ބަޔެކެވެ. އެމީހުން މުއާބަށް އައިސް ވަޒަންވެރިވިއެވެ. އެމީހުން މިރަށުގައި އުޅެމުން ގެންދިޔަ ދުވަސްވަރު ނުޢުމީގެ ފިރިމީހާ އަލީމާލިކު ނިޔާވެ އޭނާއާއި ދެފިރިހެން ދަރިން އެކަނިވެރި ވެއްޖެއެވެ.
އެއަށްފަހު ނުޢުމީގެ ދެފިރިހެން ދަރިން މުއާބީންގެ ދެއަންހެން ދަރީންނާއި ކައިވެނި ކޮށްފިއެވެ. އެތަނުން އެއް ކުއްޖެއްގެ ނަމަކީ ޢުރުފާއެވެ. އަނެއް ކުއްޖާގެ ނަމަކީ ރާޢޫތު އެވެ. އެމީހުން އެރަށުގައި ދިހަ ވަރަކަށް އަހަރު ވަންދެން ދިރިއުޅުނެވެ. އޭގެފަހުން ނުޢުމީގެ ދެފިރިހެން ދަރިންކަމަށްވާ މަޙުލޫންއާއި ކިލްޔޫން ވެސް މަރުވެއްޖެއެވެ. ފިރިމީހާއާ ދަރިންކޮޅު މަރުވެ ދިއުމުން ނުޢުމީ ވަނީ ބިކަވެފައެވެ.
ބައިތުލަޙަމަށް އެނބުރި ދިއުން
މިދުވަސްވަރު މީހުންގެ ފަރާތުން ނުޢުމީއަށް އިވުނު ގޮތުގައި މާތްރަސްކަލާނގެ އިސްރާއީލްގެ މީހުންނަށް ތަނަވަސްކަން ދެއްވައި ދަނޑު ގޮވާމުގައި ބަރަކާތް ލައްވައިފިއެވެ. އެހެން ކަމުން ނުޢުމީއާއި އޭނާގެ ދެ ދަނބިދަރިން މުއާބުން އެނބުރި އޭނާގެ އަމިއްލަ ވަޒަނަށް، ދިއުމަށް ދަތުރު ހަދަން ފެށިއެވެ. އެމީހުން އުޅުނުތަން ދޫކޮށް ޔަހޫޛާއަށް ދަތުރު ކުރުމުގެ މަގުމައްޗަށް ނުކުމެއްޖެއެވެ. ދެން ނުޢުމީ އޭނާގެ ދެ ދަނބި ދަރިންނަށް ބުންޏެވެ. ”ދަރިފުޅުމެން އެނބުރި ދަރިފުޅުމެންގެ މައިންބަފައިންގެ ގާތަށް ދާންވީނު. ތިޔައިގެ ދެކުދިން އަހަރެންނަށާއި އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއާއި ދަރިންނަށް ދިންފަދަ އޯގާވެރިކަމުގެ އިނާމެއް މާތްކަލާނގެ ތިޔަ ދެކުދިންނަށް ވެސް ދެއްވާށި! އަދި އެކަލާނގެ ތިޔަދެކުދިންނަށް ކަމޭ ހިތައި ބަލަހައްޓާނެ ފިރީން ވެސް ދެއްވާށި!“ ދެން ނުޢުމީ އެދެކުދިންނަށް ބޮސް ދީ އަލްވަދާޢު ކިޔެވެ. އެވަގުތު އެދެކުދިން ހަރުއަޑުން ރޮއި ގެންފައި ބުންޏެވެ. 10 ”އަހަރެމެން ބޭނުމީ އަމާ އާއި އެކު އަމާގެ ރަށަށް ގޮސް އެރަށުގެ މީހުންނާއެކު ދިރިއުޅުމަށް.“
11 އެކަމަކު ނުޢުމީ ބުންޏެވެ. ”އަހަންނާ އެކު ދިއުމުން ދަރިފުޅުމެންނަށް ހުރީ ކޮން ފައިދާއެއް؟ އަހަރެންގެ ބަނޑުން އެހެން ފިރިހެން ދަރިން ތިޔަކުދިން ކައިވެނި ކުރުމަށްޓަކައި އުފަން ވާނޭ ކަމަށް ތިޔަކުދިން ދެކެނީތަ؟* އޭރު އެބައިމީހުން ތެރޭގައިވާ އާދައަކީ ކައިވެނި ވެފައިވާ ފިރިހެނަކު މަރުވެއްޖެ ނަމަ އަދި އޭނާއަށް ދަރިޔަކު ނުވާ ނަމަ މަރުވި މީހާގެ އަންހެނުން އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ
އެއްބަނޑު އެއްބަފާ އަޚާ އާއި ކައިވެނި ކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް ލިބޭ ދޮށީފިރިހެންދަރި ބެލެވޭނީ މަރުވި މީހާގެ ދަރިއެއް ކަމުގައެވެ. މިގޮތުން މަރުވިމީހާގެ ދޮށީދަރިކަމުގައި އޭނާ ވެދެވެއެވެ. އެއީ އާއިލާ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ.
12‏-13 ދަރިފުޅުމެންނޭ. ތިޔަ ދެކުދިން އެނބުރި ރަށަށް ދޭ. އަހަރެން އަލުން ކާވެންޏެއް ކުރާވަރަށް ވުރެން މާ މުސްކުޅިވެއްޖެ. އަދި ކިއެއްތަ، އަހަރެން މިރޭ ކާވެންޏެއް ކޮށް ފިރިހެން ދަރިންތަކެއް ލިބުނަސް، އެކުދީން ކާވެންޏެއް ކުރެވޭވަރަށް ބޮޑެތިވާ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ތިޔަކުދިންނަށް ތިބެވިދާނެތަ؟ ނޫން، އަމާގެ ދަރިންނޭ. ދަރިފުޅުމެންގެ ޙަޔާތަށް ވުރެ އަމާގެ ޙަޔާތް މިވަނީ މާ ދަތިކޮށް. އެހެނީ މާތްރަސްކަލާނގެ އަމާއަށް ފުރަގަސް ދެއްވައިފި.“
14 ދެން ޢުރުފާ އާއި ރާޢޫތު އަޑުންއަޑުނަގާ ރޮއިގެންފިއެވެ. އަދި ޢުރުފާ ނުޢުމީއަށް ބޮސްދީ އަލްވަދާއު ކިޔައިފިއެވެ. ނަމަވެސް ރާޢޫތު އޭނާގެ މައިދައިތަ ގައިގައި އެލިގަތެވެ. 15 ނުޢުމީ ރާޢޫތު އަށް ބުންޏެވެ. ”ކަލޭގެ ފަހަރިކޮއިވެސް އޭނާގެ ރަށަށާއި އޭނާގެ ކަލުން ގާތަށް އެދަނީ. ކަލޭ ވެސް އޭނާޔާއި އެކު ދާންވީނު؟“
16 ރާޢޫތު މީގެ ޖަވާބުގައި ބުންޏެވެ. ”އާދޭސް ކޮށްފައި ބުނަން. އަމާ! އަމާ ދޫކޮށް އެނބުރި އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ރަށަށް ދިއުމަށް އަޅުގަނޑުގެ ކިބައިން ނޭދޭ. އަޅުގަނޑު ދާނީ އަމާ ދާ ތާކަށް. އަދި ދިރި އުޅޭނީ ވެސް އަމާއާ އެކުގައި. އަމާގެ މީހުންނަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވެސް މީހުން. އަދި އަމާގެ ކަލާނގެ އަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވެސް ކަލާނގެ. 17 އަޅުގަނޑު މަރުވާން ވެސް ދާނީ އަމާ ވެސް މަރުވާން ދާ ތާކަށް. އަދި މަރުވުމަށް ފަހު ވަޅުލެވޭނީ ވެސް އަމާގެ ގާތުގައި. މިނޫން ގޮތަކަށް އަޅުގަނޑު އަމާއާ ވަކިވެ ހިނގައްޖެނަމަ މާތްކަލާނގެ އަޅުގަނޑަށް ލަޢުނަތް ލައްވާ ހުށި!“
18 ރާޢޫތުގެ މިބަސްތަކުން ނުޢުމީއަށް ޔަޤީންވީ ގޮތުގައި އޭނާ ނުޢުމީ ދޫކޮށް ނުދިއުމަށް އަޒުމް ކަނޑައަޅައިފިއެވެ. ވީމާ އެއަށް ފަހު ނުޢުމީ ވެސް އޭނާ އަނބުރާ ފޮނުވާލުމަކަށް ބާރެއް ނޭޅިއެވެ.
19 ނުޢުމީ އާއި ރާޢޫތުއަށް ބައިތުލަޙަމްއަށް އާދެވުނުއިރު އެއަވަށުގެ އެންމެން ވެސް އެދެމީހުން ފެނި އަޖައިބު ވިއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކަށް ބުންޏެވެ. ”މިއީ ހަމަ އެ ނުޢުމީ ތަ؟“ 20 ނަމަވެސް ނުޢުމީ އެ މީހުންނަށް ބުންޏެވެ. ”އަހަރެންނަށް ނުޢުމީ އޭ ނުކިޔާ. އަހަރެންނަށް މުއްރަތު އޭ ކިޔާ. އެހެނީ ކުޅަދުންވަންތަ ކަލާނގެ އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ހިތި އެއްޗަކަށް ބަދަލު ކޮށްލައްވައިފި. ޢިބްރާނީ ބަހުން ނުޢުމީގެ މާނައަކީ ހެޔޮ، ރަނގަޅު، އެވެ. އަދި މުއްރަތު ގެ މާނައަކީ ހިތި ކަމެވެ. 21 އަހަރެން މިރަށުން ދިޔައިރު އަހަރެންގެ އަތުގައި ހުރިހާ އެއްޗެއް ހުރި. ނަމަވެސް މާތްރަސްކަލާނގެ އަހަރެން އެނބުރި ގެންނެވީ އަހަރެންގެ އަތުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވާ ހާލުގަ. ކުޅަދުންވަންތަ ކަލާނގެ އަހަރެންނާ ދެކޮޅުވެރިވެވޮޑިގެން އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ބަރުބާދު ކޮށްލެއްވުމުން ތިޔަބައިމީހުން އަހަންނަށް ނުޢުމީއޭ ކިޔައި ގޮވޭނެތަ؟“
22 ނުޢުމީއާއި މުއާބީންގެ ދަނބިދަރި ރާޢޫތު މުއާބު ދޫކޮށް ބައިތުލަޙަމް އަށް އައިއިރު ގޮދަންކަނޑާ މޫސުން ހަމަ ކިރިޔާ ފެށުނީއެވެ.

*1‏:11 އޭރު އެބައިމީހުން ތެރޭގައިވާ އާދައަކީ ކައިވެނި ވެފައިވާ ފިރިހެނަކު މަރުވެއްޖެ ނަމަ އަދި އޭނާއަށް ދަރިޔަކު ނުވާ ނަމަ މަރުވި މީހާގެ އަންހެނުން އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ އަޚާ އާއި ކައިވެނި ކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް ލިބޭ ދޮށީފިރިހެންދަރި ބެލެވޭނީ މަރުވި މީހާގެ ދަރިއެއް ކަމުގައެވެ. މިގޮތުން މަރުވިމީހާގެ ދޮށީދަރިކަމުގައި އޭނާ ވެދެވެއެވެ. އެއީ އާއިލާ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ.

1‏:20 ޢިބްރާނީ ބަހުން ނުޢުމީގެ މާނައަކީ ހެޔޮ، ރަނގަޅު، އެވެ. އަދި މުއްރަތު ގެ މާނައަކީ ހިތި ކަމެވެ.